Lange tijd leek de richting duidelijk. De Europese Centrale Bank (ECB) verlaagde in 2024 en de eerste helft van 2025 stap voor stap de rente, tot een depositorente van 2,00%. Sparen werd minder lonend, lenen goedkoper. Maar in 2026 is het beeld gekanteld. De ECB verlaagt niet langer, en voor het eerst sinds 2023 gaat het gesprek weer over de andere kant: een mogelijke verhoging.
Belangrijk om meteen recht te zetten, want er circuleren stelligere koppen: de ECB heeft geen verhogingen aangekondigd. Wat er werkelijk speelt, is genuanceerder, en juist die nuance bepaalt wat het voor uw spaargeld, hypotheek of lijfrente betekent.
Wat de ECB wel en niet heeft gezegd
Op haar vergaderingen van 19 maart en 30 april 2026 hield de Raad van Bestuur de drie beleidsrentes ongewijzigd. De depositorente (het tarief dat banken ontvangen op overnight-tegoeden bij de ECB, en daarmee de belangrijkste ankerrente voor spaarrentes) bleef op 2,00%.
De ECB stelt nu dat de opwaartse risico's voor de inflatie en de neerwaartse risico's voor de groei zijn toegenomen. De directe aanleiding is de oorlog in het Midden-Oosten, die de olie- en gasprijzen fors heeft opgedreven. Daardoor schroefde de ECB haar eigen inflatieverwachting voor 2026 op naar 2,6%, terwijl in december nog 1,9% werd voorzien. Voor 2027 en 2028 mikt de ECB weer rond de 2%.
De ECB houdt nadrukkelijk vast aan een data-afhankelijke aanpak, besluit voor besluit. Ze bindt zich aan niets. Het eerstvolgende rentebesluit staat gepland op 11 juni 2026.
Waar komt "een aantal verhogingen" dan vandaan?
Die verwachting komt niet van de ECB zelf, maar van de markt en van bankanalisten. Sommige economen wijzen erop dat de huidige bewoording ("opwaartse inflatierisico's, zeker op korte termijn") lijkt op de taal die de ECB in 2022 gebruikte, vlak voordat de verhogingscyclus van destijds begon. Een grootbank als ABN AMRO houdt rekening met mogelijk drie verhogingen van 0,25%. Een Reuters-peiling van maart 2026 liet zien dat ongeveer twee derde van de economen later dit jaar een verhoging verwacht.
Het is dus een scenario dat serieus genomen wordt, geen vaststaand feit. Voor uw eigen afwegingen is dat onderscheid wezenlijk.
Wat het betekent voor uw spaargeld
Voor spaarders is de boodschap voorzichtig positief, maar zonder garanties. De bodem onder de spaarrentes lijkt bereikt: de kans op verdere verlagingen is grotendeels van tafel. Als de ECB later dit jaar daadwerkelijk verhoogt, kunnen spaarrentes meebewegen, al doen Nederlandse banken dat doorgaans met vertraging en zelden volledig.
Tegelijk blijft de reele rente (uw rendement na inflatie) een aandachtspunt. Met een inflatie rond de 3% en spaarrentes daar nog onder, levert sparen in koopkracht gemeten weinig op. Juist daarom loont het om actief te vergelijken: de verschillen tussen aanbieders, en zeker tussen Nederlandse grootbanken en buitenlandse partijen, blijven groot.
Wat het betekent voor uw hypotheek
Hier ligt een hardnekkig misverstand op de loer. Hypotheekrentes volgen niet rechtstreeks de ECB-beleidsrente. Ze worden vooral bepaald door de kapitaalmarkt, met name de swaprentes en de rente op staatsobligaties, afgestemd op de rentevastperiode die u kiest.
Het effect loopt daardoor indirect. Zodra de markt rekening houdt met ECB-verhogingen, sijpelt dat door in de langere rentes, en daarmee in de hypotheektarieven, vaak nog voordat de ECB ook maar iets doet. Voor wie binnenkort de rente wil vastzetten of voor een renteverlenging staat, is dit dus geen abstract nieuws maar iets om nu mee te wegen.
En de lijfrente?
Wie een lijfrente of banksparen-uitkering laat ingaan, merkt het rentepeil direct in de hoogte van de uitkering. Hogere marktrentes betekenen, bij verder gelijke omstandigheden, een hogere periodieke uitkering voor hetzelfde kapitaal. Wie op het punt staat een lijfrente te laten uitkeren, kan er baat bij hebben de renteontwikkeling en de eigen beslistermijn bewust tegen elkaar af te wegen.
