Op 25 april 2025 kondigde het kabinet maatregelen aan om belastingontwijking via lijfrentes te beperken. Deze maatregel maakt deel uit van de Fiscale verzamelwet 2026 en richt zich met name op directeur-grootaandeelhouders (DGA’s) die een lijfrente in eigen beheer hebben opgebouwd. Wat houdt dit precies in? En wat zijn de gevolgen voor jou als ondernemer of financieel planner?
Wat is het probleem?
Stel: een DGA brengt zijn onderneming in in een bv en bedingt bij die gelegenheid een lijfrente (bijvoorbeeld op basis van stakingswinst of een oudedagsreserve – FOR). In de overeenkomst wordt afgesproken dat de lijfrente opbouwt tot zijn 65e. Maar als de DGA die leeftijd bereikt, gebeurt er… niets.
De DGA blijft bijvoorbeeld werken, en het lijfrentekapitaal blijft onaangeroerd op de balans staan. Er wordt geen uitkeringsfase gestart, geen besluit genomen en geen loonheffing ingehouden.
Fast forward naar zijn 75e verjaardag: de DGA besluit het kapitaal in één keer op te nemen. Tegen die tijd zijn de wettelijke termijnen voor navordering en naheffing verstreken. En omdat er jarenlang geen actie is ondernomen, is de lijfrente fiscaal gezien veranderd in een box 3-vermogen: niet meer gebonden aan lijfrente-eisen, en dus geen belastingheffing bij uitkering. De Belastingdienst staat met lege handen.
Wat gaat er veranderen?
Om dit soort situaties aan te pakken, introduceert het kabinet een nieuwe bepaling: artikel 3.100, lid 4 van de Wet IB 2001. Kort gezegd komt het erop neer dat er alsnog een heffingsmoment wordt gecreëerd als er op hoge leeftijd alsnog een uitkering volgt uit een 'slapende' lijfrente in eigen beheer.
Hiermee probeert de overheid te voorkomen dat lijfrenteconstructies worden misbruikt om op een later moment onbelast kapitaal op te nemen, buiten het zicht van de fiscus. Ook wordt zo voorkomen dat de lijfrente jarenlang zonder controle op de balans blijft staan.
Wat betekent dit voor jou?
Ben jij DGA en heb je in het verleden een lijfrente in eigen beheer bedongen? Dan is het verstandig om vóór je 70e of 75e goed te bekijken wat je met deze lijfrente wilt doen. Onder de nieuwe wetgeving kan uitstel van uitkering fiscale gevolgen hebben, ook als de oorspronkelijke bedenktijd voorbij is.
De kans is groot dat slapende lijfrentes in eigen beheer fiscaal geactiveerd worden bij latere opname – met terugwerkende kracht als dat nodig is. Dat betekent dat het slim is om tijdig advies in te winnen over:
- de uitkeringsdatum van je lijfrente;
- de inhoud van de oorspronkelijke overeenkomst;
- de fiscale gevolgen van inactieve aanspraken;
- en de mogelijkheden tot omzetting of afkoop vóór nieuwe wetgeving van kracht wordt.
Tijd om slapende lijfrentes wakker te schudden
De voorgestelde maatregel is begrijpelijk: lijfrente is bedoeld als pensioenvoorziening, niet als belastingvrije spaarpot. Toch vereist het voor veel DGA’s maatwerk en alertheid. Wacht dus niet tot de Belastingdienst weer aan de bel trekt – laat je tijdig adviseren en voorkom verrassingen.
Heb je een lijfrente in eigen beheer en twijfel je over de fiscale status of timing van uitkeren? Wij helpen je graag om duidelijkheid te krijgen.