Vanaf 2028 verandert de belasting op vermogen in Nederland ingrijpend. Spaargeld, beleggingen, cryptomunten en ander vermogen worden in box 3 niet langer belast op basis van een fictief rendement, maar op basis van het werkelijke rendement. Voor ongeveer 3,4 miljoen Nederlanders die sparen of beleggen heeft dit gevolgen.
Waarom verandert box 3?
Sinds de invoering van box 3 in 2001 ging de Belastingdienst uit van een vast, verondersteld rendement op vermogen. Over dat fictieve rendement werd belasting geheven, ongeacht wat iemand daadwerkelijk verdiende.
In de praktijk pakte dit vooral voor spaarders ongunstig uit. Zij betaalden belasting over rendement dat er niet was. In 2021 oordeelde de Hoge Raad dat deze manier van belasten in strijd is met het eigendomsrecht. Daarmee werd duidelijk dat het box-3-stelsel moest worden aangepast.
Sindsdien werkt de overheid aan een nieuw stelsel dat beter aansluit bij de werkelijkheid.
Werkelijk rendement belasten: twee benaderingen
Bij het belasten van werkelijk rendement bestaan grofweg twee systemen:
- Vermogensaanwasbelasting
Jaarlijks belasting betalen over waardestijging, ook als de winst nog niet is gerealiseerd.
- Vermogenswinstbelasting
Belasting betalen op het moment van verkoop, wanneer de winst daadwerkelijk wordt ontvangen.
Beide systemen hebben voor- en nadelen. Jaarlijkse belasting kan betekenen dat u belasting betaalt over ‘papieren winst’, terwijl belasting bij verkoop kan leiden tot het langdurig uitstellen van verkopen.
Het nieuwe box-3-stelsel vanaf 2028
De wet die is aangenomen, kiest voor een combinatie van beide systemen.
Vanaf 2028 geldt:
- Spaargeld, aandelen, obligaties en cryptomunten
→ jaarlijkse belasting over het werkelijke rendement (vermogensaanwasbelasting)
- Tweede woning en bepaalde belangen in startende ondernemingen
→ belasting pas bij verkoop (vermogenswinstbelasting)
Deze aanpak sluit beter aan bij de aard van het vermogen, maar maakt de aangifte wel complexer.
Wat betekent dit voor aandelen en cryptomunten?
Belegt u in aandelen of crypto, dan betaalt u jaarlijks belasting over:
- Waardestijging of -daling
- Ontvangen dividend of andere opbrengsten
- Eventuele kosten
Ook als u uw beleggingen niet verkoopt, maar ze wel in waarde stijgen, betaalt u belasting. Dat is een belangrijk verschil met het huidige box-3-stelsel.
De Belastingdienst zal zoveel mogelijk gegevens vooraf invullen, maar dit lukt niet altijd automatisch. Zeker bij buitenlandse brokers of cryptoplatforms blijft een goede eigen administratie essentieel.
Voorbeeld: belasting op aandelen in box 3
Stel dat u begin 2028 voor €50.000 aan aandelen bezit. Aan het eind van het jaar is dit €55.000 waard en u ontvangt €1.000 aan dividend. Het totale rendement bedraagt dan €6.000. Over dit bedrag betaalt u belasting in box 3, na toepassing van de vrijstelling en het geldende tarief, ook als u de aandelen niet verkoopt.
Meer administratie voor spaarders en beleggers
Vrijwel alle politieke partijen erkennen dat het nieuwe box-3-stelsel complexer is dan het oude. Toch is invoering noodzakelijk, omdat het huidige systeem juridisch onhoudbaar is. Voor spaarders en beleggers betekent dit meer administratie, beter inzicht in beleggingen en het bewaren van jaaroverzichten en waardemutaties. Wie belegt via platforms met duidelijke rapportages zal hier minder last van hebben dan wie alles zelf moet bijhouden.
Is dit het definitieve box-3-stelsel?
Waarschijnlijk niet. In de politiek wordt de wet gezien als een tussenstap. Op termijn willen veel partijen toe naar een volledige vermogenswinstbelasting, waarbij belasting pas wordt geheven bij verkoop. Voorlopig is dit echter het systeem waar spaarders en beleggers vanaf 2028 mee te maken krijgen.
Wat kunt u nu al doen?
Hoewel 2028 nog even duurt, is het verstandig om vooruit te kijken. Door beleggingen en transacties goed bij te houden, jaaroverzichten te bewaren en na te denken over de structuur van het vermogen, kunnen verrassingen in de toekomst worden voorkomen.
Moneywise volgt de ontwikkelingen rond box 3 op de voet en legt uit wat deze veranderingen betekenen voor uw persoonlijke situatie.