Donderdag 24 september 2026 was Jeroen Wolfsen, financieel adviseur bij Moneywise, weer te gast in Herberg Flevoland bij Omroep Flevoland. Dit keer vanuit huis, want de autosleutel lag ergens in een verhuisdoos op een industrieterrein. De onderwerpen: de stijgende rente die wel in de hypotheek zit maar niet op de spaarrekening, en waarom de bloemetjes en de bijtjes duurder worden.
Rente omhoog, spaarrente niet
De rente stijgt, maar wie wil weten wat hij daarvan merkt, moet volgens Jeroen vooral naar zijn spaarrekening kijken. En daar valt bij de meeste mensen weinig te zien. De hypotheekrente gaat wel omhoog, maar de grote banken laten hun spaarrente rustig op zo'n 1,5% staan.
De reden is simpel: Nederlanders laten hun geld staan. Met zo'n 500 miljard euro op spaarrekeningen, grotendeels bij ABN AMRO, ING en Rabobank, hebben die banken weinig reden om de rente te verhogen. Bij een aantal buitenlandse banken is volgens Jeroen nu zo'n 3% te krijgen, twee keer zoveel. Maar overstappen voelt als gedoe, net als het vergelijken van je zorgverzekering of energiecontract. "In de praktijk regel je het niet en dan blijft die rente staan."
Waarom stijgt de rente eigenlijk? Om de inflatie af te remmen. Een hogere rente moet sparen aantrekkelijker maken, zodat mensen minder uitgeven en de prijzen minder hard stijgen. Of de rente verder stijgt, durft Jeroen niet te zeggen. Veel hangt af van de onrust in het Midden-Oosten en de benzineprijs, en van wat er in de Verenigde Staten gebeurt. "Ik heb ook geen kristallen bol. En dat hebben zij ook niet trouwens."
Op de beurs is van de rentestijging nog weinig te merken. Normaal gesproken wordt beleggen minder aantrekkelijk als sparen meer oplevert, maar de enorme investeringen in AI houden de koersen van chipbedrijven zoals ASML voorlopig omhoog.
Bloemetjes en bijtjes worden duurder
In de Prinsjesdagplannen staat een verhoging van de btw op bloemen, planten en bollen van 9% naar 21%, naar verwachting per 1 januari 2028. Dat raakt Flevoland direct: volgens het CBS houden 115 bedrijven in de provincie zich bezig met de teelt, vooral in de Noordoostpolder. En als iets duurder wordt, kopen we het minder. "Benzine hebben we echt nodig. Maar ja, een bloemetje."
Ook ballonvaarten gaan van het lage naar het hoge btw-tarief. Dat de consument op zulke verhogingen reageert, bleek volgens Jeroen al bij de hotels: na de btw-verhoging op overnachtingen bleven Duitse toeristen in Zeeland weg en stond er in de zomer veel te huur.
Daar komt de suikertaks nog bij, die volgens Jeroen rond 2030 gaat spelen en ons zo'n 50 euro per persoon per jaar gaat kosten. Wie na een ballonvaart boven de tulpenvelden een bloemetje koopt en een stokbroodje brie met honing eet, is dus drie keer de pineut.
Het fragment is terug te luisteren bij Omroep Flevoland. Hieronder het volledige transcript.
Transcript
Het gesprek is voor de leesbaarheid licht geredigeerd. De genoemde rentes, bedragen en percentages zijn indicatief en gelden op het moment van uitzending. Wat voor jou verstandig is, hangt af van je persoonlijke situatie.
Presentator: Dan gaan we het hebben over het financiële nieuws. Dat doen we met Jeroen Wolfsen van Moneywise. Goedemorgen!
Jeroen: Goedemorgen vanaf, ja, thuis, jongens.
Presentator: Ja, thuis. Normaal gesproken kom je natuurlijk altijd even hier langs bij ons in de studio. Maar de auto was er even... tenminste, de auto is er wel, maar de sleutel is er niet.
Jeroen: Ken je de grap van de vrouw die zegt: zal ik dan de andere auto meenemen, ik heb haast? En dan neemt zij inderdaad de andere auto, maar ook haar eigen sleutel mee. En dat is nou net de sleutel die ik nodig had.
Presentator: Ah.
Jeroen: Dan zal je zeggen: dan heb je toch nog een reservesleutel? Die hebben we ook, maar die ligt ergens keurig in opslag, omdat we ons huis aan het verbouwen zijn, en die konden we niet vinden. Met een trackertje kon ik erachter komen dat hij ergens op een industrieterrein ligt, dus die zal wel ergens in een doos of een jas zitten.
Presentator: Nou, nou.
Presentator: Gelukkig ben jij beter met cijfertjes en de rente bijvoorbeeld, want die stijgt maar en die stijgt maar. Maar wat merken wij daarvan als consument, behalve de benzineprijzen en zo?
Jeroen: Nou, kijk maar op je spaarrekening.
Presentator: Oh. Nou, ik kijk daar niet op. Daar staat toch niks op.
Jeroen: Nee. Nou, je merkt er ook niks van. De meeste mensen sparen nog steeds keurig bij ABN AMRO, ING en de Rabobank. Dat zijn de grootbanken in Nederland. En die denken: zolang die mensen nog steeds sparen... En we sparen nogal in Nederland. We hebben rustig zo'n 500 miljard euro op spaarrekeningen staan. Dus die laten de rente vrolijk op 1,5% staan. De ECB heeft de rente aanzienlijk verhoogd, 1,5% in een paar maanden tijd vanaf de zomer. Dat merk je in heel veel dingen, bijvoorbeeld in je hypotheekrente, want die gaat wel omhoog. Maar je spaarrente is op dit moment nog lekker rustig 1,5% bij deze banken.
Presentator: En denk je dat dat ook zo blijft?
Jeroen: Als wij met z'n allen onze 500 miljard euro daar vrolijk laten staan en niet een keertje ons gaan gedragen als consumenten van: goh, dit kan beter, ik ga weg. Ja, dan gaat dat gebeuren. En het kan beter. Bij een aantal banken, maar dat zijn dan buitenlandse banken, zoals Openbank, Bunq, Santander, Bigbank en Klarna, kun je op dit moment 3% krijgen. Dat is gewoon twee keer zoveel. Alleen moeten we dan even op wat knopjes drukken. En dan doet de consument, denk ik, hetzelfde als wat ik ook weleens doe met mijn ziektekosten. Dan denk je: ik ga dat eens uitzoeken. En dan denk je: wat een gedoe, laat maar. En daarna denk je: oh ja, ik moet ook eens naar mijn energie kijken. Wat is nou verstandig? Ach, laat maar, ik ga het morgen wel regelen. En in de praktijk regel je het niet en dan blijft die rente staan.
Presentator: En je zou ook zeggen, voor de economie: stilstand is achteruitgang.
Jeroen: Ja, maar dat is het vreemde eraan. Waarom gaat die rente omhoog? Omdat de inflatie hoog is. Door de rente te verhogen is het idee dat mensen wat meer gaan sparen en wat minder gaan uitgeven. En als we minder uitgeven, kopen we minder producten, is er minder vraag en stijgen de prijzen wat minder. Dat is een beetje het systeem waarom rente wordt ingezet om inflatie tegen te gaan. Nou ja, wat ik al zei: de rente gaat inderdaad wel omhoog, maar de rente op de spaarrekeningen bij de grootbanken niet. Want die zien gewoon dat wij als consument daar eigenlijk niet op acteren. We laten onze centen staan. En nogmaals, 500 miljard of zo. Het gaat niet om een paar euro. De gemiddelde Nederlander heeft best veel geld op zijn spaarrekening staan.
Presentator: Is dit een trend die zich doorzet? Gaat het nog verder stijgen?
Jeroen: Dat is heel moeilijk te zeggen. Het zou wel helpen als er een beetje rust komt in het Midden-Oosten, zodat de benzineprijzen naar beneden gaan, want dat is natuurlijk een grote aanjager van die inflatie. Als je doordenkt: alles is duurder geworden. Ik ben zelf geboren in 1970, Arnoud is ook een beetje vanuit die hoek, en we weten allemaal nog wat een patatje kostte. Dat was één gulden.
Presentator: Ja.
Jeroen: Met mayonaise één gulden tien.
Presentator: Ja.
Jeroen: Dus inflatie en het duurder worden van dingen is niet vreemd. Je zou dan denken: als de inflatie steeds blijft stijgen, zal de rente ook wel hoger worden. Maar die wordt natuurlijk geen 10, 12 of 16%. Zo werkt het niet. Het zijn eigenlijk altijd tendensen. Als straks de rust is weergekeerd en de benzineprijzen naar beneden gaan, dan kan die rente ook weer wat afzwakken. Maar dan ben je ook afhankelijk van een land als Amerika. En daar willen ze de rente graag naar beneden hebben, want meneer Trump heeft nogal wat schuld aan zijn landje.
Presentator: Ja.
Jeroen: Die hebben daar wel belang bij, maar hij krijgt het niet voor elkaar. De directeur van de Fed is door hem op de stoel gezet, met de opdracht: verlaag de rente. Maar uiteindelijk blijft het een econoom die zegt: dat gaat gewoon niet. Sterker nog, de rente moet ook in Amerika omhoog. Dus of het nog doorgaat, weet ik niet. Dat is moeilijk te zeggen. Ik ben geen econoom.
Presentator: Nee.
Jeroen: Ik heb ook geen kristallen bol. En dat hebben zij ook niet trouwens.
Presentator: En werkt dit ook door op de aandelen en de bitcoins?
Jeroen: In principe is het altijd de spelregel dat als de rente stijgt, sparen interessanter wordt en er minder geld in aandelen wordt belegd. Je ziet ook altijd wel even dat de beurs reageert als er een rentestijging is. Maar zolang de beurs op dit moment wordt gevoed door ontzettende AI-investeringen, dus al die grote chipbedrijven, de Magnificent Seven in Amerika, maar ook ASML in Nederland, blijven die maar stijgen. En dan zie je dat de beurs die renteangst eigenlijk wel inhaalt. Die heeft er nu nog geen last van. Maar normaal gesproken zou je dat wel merken.
Presentator: Dan over de bloemetjes en de bijtjes. Meestal een vrolijk verhaal, maar die worden duurder.
Jeroen: Ja, de bloemetjes en de bijtjes. Dan denk je natuurlijk aan leuke dingen, en dat is nog steeds wel zo. Maar waarom worden de bloemetjes en de bijtjes veel duurder? Jullie hebben ongetwijfeld gehoord van de suikertaks.
Presentator: Ja, zeker.
Jeroen: Dat gaat ergens rond 2030 spelen. Ga ervan uit dat we met z'n allen zo'n 50 euro per jaar per persoon meer gaan betalen, omdat we heel veel producten kopen waar suiker in verwerkt zit. Bij bijtjes denk ik aan honing. Maar we kopen maar weinig echt zuivere honing. Die kun je soms kopen bij een boer langs de weg, en dan is het nog een duur potje. Maar de honing die wij in zo'n knijpflesje in de supermarkt kopen, reken er maar op dat die flink duurder gaat worden. En dat niet alleen. Waar kennen we Flevoland van? De prachtige tulpenvelden natuurlijk.
Presentator: Ja, zeker.
Jeroen: Daar gaat ook de btw fors omhoog, van 9 naar 21%. Het CBS heeft mij verteld dat er 115 bedrijven zijn die zich bezighouden met de teelt in Flevoland, voornamelijk in de Noordoostpolder.
Presentator: Mhmm.
Jeroen: Die gaan dit echt merken. Want wat gebeurt er als iets duurder wordt? Dan koop je het minder. Benzine hebben we echt nodig. Maar ja, een bloemetje.
Presentator: Ja, dat kun je makkelijk laten. Tuurlijk, je moet ook een beetje liefde geven aan je partner, dus af en toe een bloemetje. Maar dat ga je wel eerder schrappen dan de benzine.
Jeroen: Absoluut. En helemaal als je eerst nog moet rijden om een bloemetje te kopen, dan wordt het twee keer zo duur.
Presentator: Ja.
Jeroen: Dus dat gaat wel wat doen. Het idee is natuurlijk dat het zo'n 305 miljoen euro oplevert. We hebben net Prinsjesdag gehad en er zaten wat gaatjes in de begroting. Dus elke euro die ze binnen kunnen slepen, gaan ze binnenslepen. Maar bij de hotels is hetzelfde gebeurd. In Flevoland zijn we iets minder ingericht op toeristen dan bijvoorbeeld Zeeland. Maar in Zeeland merkten ze echt dat de Duitsers wegbleven en dat er in de zomervakantie heel veel te huur stond, omdat de btw ook daar van 9 naar 21% is gegaan. Dus de consument reageert er wel op.
Presentator: Ja.
Jeroen: Als we weinig rente krijgen, laten we onze centen staan. Maar als iets duurder wordt, gaan we toch zeggen: dan gaan we iets anders doen. Dus dat is toch wel een dingetje. En als je dit jaar echt de pineut bent, dan zit je in je ballon. Want ook bij de ballonvaart over Flevoland, met die prachtige tulpenvelden, gaat de btw omhoog. Als je daarna keurig een bloemetje voor je vrouw wilt kopen, omdat het er zo mooi uitzag, en je eet daarna een stokbroodje met brie en honing, dan ben je drie keer de pineut. Dan heb je drie keer een belastingverhoging aan je broek gehad.
Presentator: En dan moet je misschien ook nog omrijden omdat een brug net niet veilig genoeg is, omdat er geen onderhoud is gedaan. Dat ook nog.
Jeroen: Ja, absoluut. En laat ik dan nu maar eerlijk vertellen: tuurlijk had ik de sleutel van mijn auto, maar ik vond de benzinekosten gewoon te hoog om helemaal naar de omroep te rijden.
Presentator: Zo is het natuurlijk ook. Heel prijsbewust. Dank je wel, Jeroen, en tot volgende week!
Jeroen: Dank je wel, mannen.


