# Box 3-herstel: waar staan we nu? (september 2026)

> De Belastingdienst heeft inmiddels 1 miljard euro terugbetaald aan mensen die te veel vermogensbelasting betaalden.

- Auteur: Jeroen Wolfsen
- Gepubliceerd: 2026-09-03 · Bijgewerkt: 2026-09-03
- Categorie: Actueel
- Canoniek: https://weblog.moneywise.nl/actueel/box-3-herstel-waar-staan-we-nu-september-2026/

---

De Belastingdienst heeft inmiddels [1 miljard euro terugbetaald](https://www.nu.nl/economie/6408400/belastingdienst-geeft-al-1-miljard-euro-terug-voor-herstel-box-3.html) aan mensen die te veel vermogensbelasting betaalden. Dat klinkt als veel geld, maar het is pas het begin: de hele operatie kost naar schatting 16,6 miljard euro en loopt door tot 2030. Tijd voor een overzicht. Wat is er gebeurd, wat kun je nog doen, en wanneer loont het eigenlijk?

## Hoe het zo gekomen is

Sinds 2017 rekende de Belastingdienst in box 3 met een fictief rendement: hoe meer vermogen, hoe hoger het rendement dat je geacht werd te halen. Voor spaarders was dat in jaren met bijna nul rente een slechte grap. Je betaalde belasting over winst die je nooit had gemaakt.

De Hoge Raad zette daar in december 2021 een streep door (het zogeheten Kerstarrest). De reparatiewet die daarop volgde ging in juni 2024 opnieuw onderuit. De uitkomst: wie kan aantonen dat zijn werkelijke rendement lager was dan het fictieve, moet over dat werkelijke rendement belast worden. Dat is per 19 juli 2025 vastgelegd in de [Wet tegenbewijsregeling box 3](https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/inkomstenbelasting/box-3/tijdlijn-rechtsherstel-box-3).

## De cijfers tot nu toe

- Bijna 700.000 mensen maakten bezwaar of dienden een verzoek in over de belastingjaren 2017 tot en met 2024.
- Ongeveer 150.000 daarvan zijn niet inhoudelijk behandeld, vooral omdat ze te laat of ongeldig waren.
- Er is tot nu toe 1 miljard euro uitgekeerd.
- De Belastingdienst rekent op maximaal 1,5 miljoen bezwaren en verzoeken in totaal.
- Geschatte kosten: 16,6 miljard euro, afronding rond 2030.

Die 150.000 afgewezen verzoeken zijn het opvallendste getal. Ruim één op de vijf indieners heeft dus nul komma nul teruggekregen, niet omdat ze geen recht hadden, maar omdat ze de termijn misten of het formulier verkeerd invulden. Daar zit voor jou de belangrijkste les.

## Per periode: wat kun je nog?

De regels verschillen per belastingjaar. Dat maakt het onoverzichtelijk, dus hieronder de kortste versie.

| Belastingjaar | Wie komt in aanmerking? | Hoe? |
|---|---|---|
| 2017-2020 | Alleen wie destijds op tijd bezwaar maakte, of wie de definitieve aanslag pas na 24 december 2021 kreeg | Brief van de Belastingdienst afwachten, daarna formulier Opgaaf werkelijk rendement |
| 2021-2024 | Iedereen met box 3-vermogen, ook zonder bezwaar | Brief afwachten, daarna Opgaaf werkelijk rendement via Mijn Belastingdienst |
| 2025 | Iedereen | Gewoon in je aangifte inkomstenbelasting 2025, geen apart formulier |

**2017-2020: de deur is dicht voor niet-bezwaarmakers**

Lange tijd hing er hoop boven de markt voor mensen die in die jaren geen bezwaar maakten. Er liep een procedure "massaal bezwaar plus" die de vraag moest beantwoorden of zij alsnog recht hadden op herstel. Op 25 juni 2026 heeft de Hoge Raad daar [definitief nee op gezegd](https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/inkomstenbelasting/box-3/tijdlijn-rechtsherstel-box-3). Heb je over 2017 tot en met 2020 geen bezwaar gemaakt en is je aanslag al voor kerst 2021 definitief geworden, dan krijg je over die jaren niets terug. Alsnog bezwaar maken heeft geen zin.

**2021-2024: voor iedereen open, maar let op de termijn**

Voor deze jaren hoef je geen bezwaar te hebben gemaakt. De Belastingdienst stuurt iedereen die volgens hun gegevens in aanmerking komt een brief. Dat gebeurt in fases en kan [tot in 2028 duren](https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/nl/box-3/content/veelgestelde-vragen-opgaaf-werkelijk-rendement). Je hoeft dus niet zenuwachtig te worden als je nog niets hebt gehoord.

Wat wél telt: zodra de brief er is, heb je 12 weken om het formulier Opgaaf werkelijk rendement in te dienen (langer als je een fiscaal dienstverlener inschakelt). Uitstel krijg je niet. Mis je de termijn, dan legt de Belastingdienst de aanslag op basis van het fictieve rendement op en ben je klaar.

**2025 en verder**

Voor 2025 is er geen apart traject meer. Je geeft je werkelijke rendement gewoon op in je aangifte inkomstenbelasting. Dat is meteen de opmaat naar het nieuwe stelsel.

## Loont het voor jou?

Niet automatisch. Een paar vuistregels:

- **Alleen spaargeld?** Dan levert de tegenbewijsregeling meestal weinig of niets op. Het fictieve rendement op spaargeld lag in de meeste jaren al dicht bij de werkelijke rente.
- **Beleggingen of vastgoed?** Dan kan het flink schelen, vooral in slechte beursjaren zoals 2022. Ook ongerealiseerde koersdalingen tellen mee als negatief rendement.
- **Kosten mag je niet aftrekken.** Beheerskosten, onderhoud, rente: niets van dat alles gaat van je rendement af. Alleen het rendement zelf telt.
- **Je moet het kunnen onderbouwen.** Bijlagen meesturen kan meestal niet, maar de Belastingdienst mag je berekening opvragen. Bewaar jaaroverzichten en waardebepalingen.

Reken het dus eerst globaal uit voordat je uren aan het formulier besteedt. Voor een simpele portefeuille is dat met de jaaroverzichten van je bank of broker snel gedaan.

## Wat komt er nog?

Het kabinet werkt aan een nieuw box 3-stelsel waarin structureel over het werkelijke rendement wordt geheven. De begroting van 16,6 miljard voor het herstel gaat ervan uit dat dat stelsel er komt, maar de invoerdatum staat op losse schroeven. Tot die tijd blijft de tegenbewijsregeling de manier om te veel betaalde belasting terug te halen. Wij volgen het en werken dit artikel bij zodra er nieuws is.

## Kort samengevat

De boodschap is niet "maak nog snel bezwaar". Voor 2017-2020 is dat te laat, voor 2021 en later is het niet nodig. De boodschap is: houd je brievenbus in de gaten, reageer binnen 12 weken, en check eerst of je werkelijke rendement echt lager was dan het fictieve. Anders ben je één van die 150.000 die voor niets aan het werk gingen.

---

*Bronnen: [Rijksoverheid, tijdlijn rechtsherstel box 3](https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/inkomstenbelasting/box-3/tijdlijn-rechtsherstel-box-3) · [Belastingdienst, veelgestelde vragen Opgaaf werkelijk rendement](https://www.belastingdienst.nl/wps/wcm/connect/nl/box-3/content/veelgestelde-vragen-opgaaf-werkelijk-rendement) · [Rijksoverheid, box 3: rechtsherstel en tegenbewijsregeling](https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/inkomstenbelasting/box-3)*

